Een centrum voor leerlingenbegeleiding of CLB is een dienst waarop leerlingen, ouders, leerkrachten en schooldirecties een beroep kunnen doen voor informatie, hulp en begeleiding op vier domeinen:

• het leren en studeren
• de onderwijsloopbaan
• de preventieve gezondheidszorg
• het psychisch en sociaal functioneren

In een CLB werken psychologen, pedagogen, psychologisch assistenten, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen en artsen. Die verschillende vakmensen werken samen in een (multidisciplinair) team om het welbevinden van leerlingen te bevorderen doorheen hun schoolloopbaan. Het gaat er dus om de leerling zich goed te laten voelen zodat hij/zij zijn/haar kennis en vaardigheden in de beste omstandigheden kan ontwikkelen.

In art. 4 van het decreet van 1998 betreffende de centra voor leerlingenbegeleiding vinden we een definitie van leerlingenbegeleiding door CLB´s:

‘Leerlingenbegeleiding bestaat uit geïntegreerde, multidisciplinaire acties vanuit preventief, remediërend of educatief oogpunt ten aanzien van de leerling. Deze acties kunnen ook indirect via de ouders en de school verlopen. Zij behoren tot de zorg voor de ontwikkeling van de leerlingen en vinden plaats in samenwerking met de ouders en de school, die de eerste verantwoordelijken zijn. Waar nodig wordt eveneens samengewerkt met andere diensten, instellingen of voorzieningen.

Kernbegrippen:

• Het CLB werkt subsidiair, (art 6,3°). Wat in de klas kan gebeuren, moet niet buiten de klas gebeuren, wat in de school kan gebeuren, moet niet buiten de school gebeuren. Ouders en school zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor het welbevinden en de gezondheid van de leerling.
• Er is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen het schoolteam en het CLB-team. De samenwerking is dynamisch en afhankelijk van de plaatselijke situatie en de concrete afspraken tussen schoolteam en CLB-team.
• Het CLB werkt vraaggestuurd (art 9 § 1). Het werkt m.a.w. op vraag van leerlingen, ouders en scholen (behalve voor de verplichte begeleiding zijnde de algemene en gerichte consulten, de profylactische maatregelen, het vaccinatiebeleid en de begeleiding inzake leerplichtcontrole). De school formuleert haar vragen tot begeleiding en ondersteuning door het CLB op basis van haar zorgpunten. Een zorgpunt is een prioriteit van de school. Deze zorgpunten kunnen zowel pro-actief, preventief als remediërend zijn. Vraagsturing impliceert echter niet dat het centrum enkel kan ingaan op individuele vragen van leerlingen, ouders en scholen. Vraaggestuurde werking impliceert evenmin dat het CLB zich passief zou opstellen. Het centrum kan evenzeer acties opzetten. Het CLB kan zelf voorstellen tot begeleiding formuleren of daarvoor sensibiliserend werken. In dat kader kunnen CLB’s vragen anticiperen of uitdiepen door aan (groepen van) leerlingen, aan (groepen van) ouders of aan schoolpersoneel op een gestructureerde wijze preventief en tijdig informatie te verspreiden.
• Multidisciplinaire teamwerking: de essentie van multidisciplinair werken binnen het CLB is dat de leerling op zowel fysisch, psychisch als sociaal vlak benaderd wordt. Het is de opdracht van de centra voor leerlingenbegeleiding om het multidisciplinair werken maximaal uit te bouwen en de uiteenlopende professionele perspectieven te overbruggen om te komen tot een synergetisch geheel dat door allen gedragen wordt. Ieder personeelslid is verantwoordelijk om vanuit de eigen discipline een specifieke en herkenbare deskundigheid te leveren en die verder aan te scherpen.
• Draaischijffunctie: het centrum kan met andere organisaties samenwerkingsprotocollen sluiten. Het centrum zorgt voor een gerichte doorverwijzing.